Analizy
USA i Chiny w wyścigu AI — jakie decyzje zostają po stronie firm z Polski
Fundacja AI Business Center (AIBC) to think tank i partner doradczy, który pomaga zarządom firm z budownictwa, przemysłu i usług technicznych wdrażać sztuczną inteligencję tak, by dawała mierzalny wynik i budowała przewagę konkurencyjną. Ta analiza dotyczy rywalizacji USA i Chin w dziedzinie AI i jej skutków dla decyzji firm w Polsce.
Wybór modelu przestał być decyzją techniczną. Stał się decyzją o zależnościach
W lipcu 2025 roku Stany Zjednoczone ogłosiły federalny plan działań w sprawie AI, „America’s AI Action Plan”, wraz z rozporządzeniami wykonawczymi. Plan zakładał znoszenie barier regulacyjnych, przyspieszenie inwestycji w centra danych, fabryki półprzewodników i sieci energetyczne oraz wspieranie eksportu amerykańskiego zestawu technologii AI: sprzętu, oprogramowania i modeli. W tym samym czasie Chiny rozwijały własne układy obliczeniowe, wspierane przez państwo sojusze branżowe i masowe zastosowania asystentów AI w handlu i obsłudze klienta.
Opisujemy decyzje z połowy 2025 roku. Polityka handlowa i eksportowa obu państw wobec technologii AI zmienia się często, dlatego przed decyzją zakupową trzeba sprawdzić jej aktualny stan.
Co to oznacza dla firmy w Polsce
Rywalizacja mocarstw przekłada się na trzy konkretne decyzje, które zostają po stronie zarządu firmy budowlanej, przemysłowej czy technologicznej.
1. Z kim technologicznie się wiążemy. Modele i narzędzia z różnych ekosystemów różnią się ceną, warunkami licencji, miejscem przetwarzania danych i ryzykiem ograniczeń handlowych. Wybór ekosystemu wpływa na całe portfolio projektów, a nie na jedno narzędzie.
2. Czy firma jest gotowa zmienić dostawcę. Ryzyko zależności nie wynika z samego wyboru, tylko z tego, że procesy firmy zostają opisane w języku konkretnego narzędzia. Firma, która ma opis procesów niezwiązany z jednym modelem, może zmienić dostawcę, gdy zmienią się ceny, warunki albo przepisy.
3. Jakie scenariusze bierzemy pod uwagę w planowaniu. Przy zakupach technologii i projektach rozwojowych warto uwzględnić scenariusze ograniczeń eksportowych, zmian cen i przerw w dostępie do usług chmurowych.
Europejska rama nie znika
Bez względu na kraj pochodzenia dostawcy systemy AI wprowadzane do obrotu i stosowane w Unii co do zasady podlegają AI Act. Dla firmy oznacza to, że pytanie o zgodność z europejskimi przepisami zadaje się każdemu dostawcy, amerykańskiemu, chińskiemu i europejskiemu. W 2026 roku AI Act zmieniono rozporządzeniem (UE) 2026/1744, zwanym AI Omnibus, a obowiązki przejrzystości z art. 50 stosuje się od 2 sierpnia 2026 roku.
Odpowiedzią na niestabilność rynku jest porządek po stronie firmy: transformacja semantyczna, czyli uporządkowanie nazw, procesów i danych firmy tak, by rozumiał je człowiek, model językowy i raport zarządu. Wtedy model jest wymiennym elementem, a nie fundamentem.
Co się zmieniło od pierwszej publikacji
- Usunęliśmy powtórzenia i fragmenty pisane pod wyszukiwarki, które nie wnosiły treści.
- Usunęliśmy szczegółowe opisy produktów konkretnych firm, których stanu na dziś nie zweryfikowaliśmy.
- Dodaliśmy zastrzeżenie o zmienności polityki eksportowej i odniesienie do europejskiej ramy prawnej po AI Omnibus.
- Tezę o braku „neutralnych” rozwiązań zastąpiliśmy praktyczną zasadą: model wymienny, opis procesu stały.
Najczęstsze pytania
Czy firma z Polski może korzystać z chińskich modeli językowych?
To decyzja biznesowa i prawna, którą warto podjąć świadomie: gdzie przetwarzane są dane, jakie warunki licencji obowiązują, jak dostawca wykazuje zgodność z AI Act i jakie ograniczenia handlowe dotyczą danego produktu w chwili zakupu. Odpowiedź może być różna dla modelu w chmurze i modelu uruchamianego lokalnie.
Jak ograniczyć ryzyko zależności od jednego ekosystemu?
Opisać procesy firmy w formie niezwiązanej z konkretnym modelem, wybierać model do zadania według danych, kosztu i polityki bezpieczeństwa, i regularnie sprawdzać, czy model da się wymienić bez utraty pracy.
Zacznijmy od rozmowy
Porozmawiajmy o zależnościach, które firma już ma w swoich narzędziach AI.