Specyfikacje współpisane przez modele językowe — co trafia do opisu technicznego, zanim przeczyta go człowiek

Mechanizm

Projektant, dział ofertowania generalnego wykonawcy albo zamawiający prosi asystenta o szkic opisu: pompy ciepła, instalacji wentylacji, okładziny elewacyjnej, systemu sterowania budynkiem. Szkic zawiera parametry, klasy, odwołania do norm i często nazwę producenta jako wzór, z dopiskiem „lub równoważne”. Autor dokumentu poprawia to, co zauważy, a reszta może zostać.

To, co model uznał za domyślne, staje się punktem wyjścia. Jeżeli model zna parametry produktu błędnie, myli normy albo przypisuje produkt niewłaściwemu producentowi, błąd ma szansę przejść do dokumentu, który potem czytają wykonawcy, dostawcy i zamawiający.

Co to oznacza dla trzech stron

Zamawiający i projektant. Ryzyko jest podwójne: błędne normy i klasy, które wychodzą dopiero na etapie realizacji, oraz zapisy, które nieświadomie zawężają wybór do jednego producenta. W zamówieniach publicznych opis przedmiotu zamówienia nie może wskazywać konkretnego producenta bez dopuszczenia rozwiązań równoważnych ani w inny sposób ograniczać konkurencji. Szkic, który podsuwa jedną markę jako wzór, wymaga więc szczególnej uwagi. Odpowiedzialność za treść dokumentu ponosi jego autor, bez względu na narzędzie.

Producent. Modele opisują produkty na podstawie tego, co znalazły w źródłach publicznych. Producent może się dowiedzieć, że w szkicach specyfikacji jego produkty mają nieaktualne parametry, są przypisane konkurentowi albo nie pojawiają się w kategorii, w której realnie konkurują. Nie chodzi o miejsce w specyfikacji, tylko o to, żeby to, co model mówi o produkcie, było prawdą.

Rynek. Nie znamy publicznych, systematycznych pomiarów wpływu asystentów AI na treść specyfikacji. Bez pomiaru zamawiający nie wie, skąd biorą się jego zapisy, a producent nie wie, jak jest opisywany.

Czego nie wiemy

Nie znamy publicznych danych o tym, jak często projektanci, generalni wykonawcy i zamawiający zaczynają opis od szkicu asystenta, i nie podajemy szacunków. Nie wiemy też, w jakim stopniu szkice różnią się między asystentami i językami, ani czy firmy, które modele znają lepiej, częściej pojawiają się w opisach jako wzór. To pytania badawcze, a nie fakty, i tak je traktujemy.

Co firma może zrobić

• Zamawiający: sprawdzić normy, klasy i parametry w opisie przygotowanym z pomocą asystenta; upewnić się, że wskazanie produktu jako wzoru nie zawęża wyboru i że dokument dopuszcza rozwiązania równoważne.
• Projektant: traktować szkic asystenta jako materiał roboczy, a nie źródło; weryfikować go z dokumentacją producentów i standardami pracowni, bo odpowiedzialność za projekt nie przechodzi na narzędzie.
• Producent: sprawdzić, co modele językowe mówią o jego produktach, parametrach i kategorii; prostować błędy w dokumentach, które modele czytają: kartach technicznych, opisach produktów, deklaracjach i publikacjach eksperckich.

Rola Fundacji

Fundacja bada to zjawisko i edukuje wszystkie strony. Mierzymy, co modele językowe wpisują do szkiców specyfikacji: kto jest wzorem i jak często, jakie parametry modele uznają za domyślne, gdzie pojawiają się zapisy zawężające wybór, błędy norm i klas, różnice między asystentami i wersjami językowymi. Porządkujemy wyniki w rejestr błędów, prostujemy błędy u źródła i dajemy firmom mapę treści, które warto uzupełnić.

Pomiar prowadzimy w ramach badania marki w modelach językowych. Ten sam porządek nazw i danych, który pozwala modelowi poprawnie opisać produkt, jest istotą transformacji semantycznej, czyli uporządkowania nazw, procesów i danych firmy tak, by rozumiał je człowiek, model językowy i raport zarządu.